Վանկ
- Ա և Բ խմբերի բառերը համեմատի՛ր (ուշադրություն դարձրո՛ւ, թե յուրաքանչյուր բառը քանի՞ վանկից է բաղկացած):
Ա. Տուն, սյուն, ձյուն, դիրք, զենք, մարդ: – Միավանկ
Բ. Ատամ, արդյունք, ավազ, կառապան, հեռախոս, կառավարել, հեռուստացույց, կենդանաբանություն: – Բազմավանկ
- Տրված բառերը վանկատի´ր (փակագծում տրված է վանկերի թիվը): Պարզի´ր Ա և Բ խմբերի բառերի տարբերությունը (ուշադրությո՛ւն դարձրու վանկարար ձայնավորներին):
Օրինակ՝
սեղան (2) — սե-ղան:
Ա. Անձավ – ան-ձավ (2), տախտակ – տախ-տակ(2), հարցնել հարց-նել (2), վերցնել վերց-նել (2), բարձրացնել բարձ-րաց-նել (3), վարձու վար-ձու(2), դարձնել դարձ-նել(2), ենթարկել են-թար-կել (3), արկած ար-կած (2), աստղիկ աստ-ղիկ (2),արծվային արծ-վա-յին (3), թարգմանել թարգ-մա-նել(3), առանցքներ ա-ռանցք-ներ (3): Գաղտնավանք ը չունի
Բ. Գնացք գը-նացք (2), աղ-ըմ-կար-ար (4), արկածախնդիր ար-կա-ծա-խըն-դիր (5), կտրտել կը-տըր-տել (3), մտրակել մըտ-րա-կել (3), կրկնել կըրկ-նել (2), սննդամթերք սը-նըն-դա-մը-թերք (5), շղթայված շըղ-թայ-ված (3), գրական գը-րա-կան (3), խնդրագիրք խըն-դրա-գիրք (3), խնդագին խըն-դա-գին (3), մրցում մը-րցում (2): Գաղտնավանք ը ունի
- Տրված բառերը վանկատի՛ր: Ա և Բ խմբերի բառերն ինչո՞վ են տարբերվում (ուշադրությո՛ւն դարձրու եվ հնչյունակապակցությանը):
Ա. Ձևացնել ձե-վաց-նել(3), ձևաբանություն ձե-վա-բա-նու-թյուն(5), երկթևանի երկ-թե-վա-նի (4), թեթևանալ թե-թե-վա-նալ(4), անձրևոտ անձ-րե-վոտ (3), արևաշող ա-րե-վա-շող (4), Երևան Երևան ե-րե-վան(3), սևակնած սե-վակ-նած (3): Ա շարքում ևը կիսվում է
Բ. Տձև տը-ձև(2), մկրատաձև մըկ-րա-տա-ձև(4), թեև թե-և(2), վերև վե-րև(2), անկեղև ան-կե-ղև(3), ոսկեթև ոս-կե-թև(3), արևկող ար-և-կող(3), այնուհետև (4), երկարատև (4): Բ շարքում ևը չիկիսվում է
- Համեմատի՛ր Ա ե Բ խմբերի ընդգծված վանկերը, ուշադրությո՛ւն դարձրու բաղաձայն + յ (թյ, րյ, դյ և այլն) հնչյունակապակցությանը:
Ա. Ա-ղյուս, ար-դյունք, ա-լյուր, աղ-բյուր, հա-րյուր, գը-րու-թյուն:
Բ. Աղ-յուս, արդ-յունք, ալ-յուր, աղբ-յուր, հար-յուր, դը-րութ-յուն:
- Տրված բառերը վանկատի՛ր երկու ձևով (ուշադրությո՛ւն դարձրու բաղաձայն +յ հնչյունակապակցությանը):
Ան-կյուն, բար-դու-թյուն, մատ-յան, հո-բել-յար, գոչ-յուն, գի-տութ-յուն, սեն-յակ, ման-յակ, Հա-կոբ-յան, առ-յուծ:
- Վանկատված բառերը վերականգնի՛ր և փորձի՛ր հասկանալ, թե գաղտնավանկի ը հնչյունը ո՛ր դեպքում է բառի սկզբում լինում:
Ա. Սըր-բել սրբել, սըխ-տոր սխտոր, սը-լա-նալ սլանալ, զըր-կել զրկել, զը-մըռ-սել զմռսել, շը-վա-րել շվարել, շը-նոր-հել շնորհել: Տարբերակ Ա գախտնավանկի ը-ն սկզբում չէ
Բ. Ըu-կիզբ սկիզբ, ըսկ-յուռ սկյուռ, ըս-պսա-սել սպասել, ըս-սպի-տակ սմիտակ, ըս-տա-նալ ստանալ, ըս- տու-գել ստուգել, ըզ-բաղ-մունք զբաղմունք, ըզ-բո-սանք զբոսանք, ըզ-գալ զգալ, ըզ-գույշ զգույշ: Տարբերակ Բ գախտնավանկի ը-ն սկզբում է
- Տրված բառերը վանկատի՛ր:
Զբաղմունք, զգացմունք, զզայական, սկսել, սպառնալ, ստուգողական, ստվեր, շտեմարան:
Ուշադիր կարդա՛, սովորի՛ր։
Յ, մ, ն, լ, ր, ռ, վ, ղ, զ, ժ, բ, գ, դ, ձ, ջ հնչյունները ձայնեղ բաղաձայններ են:
Ֆ, խ, ս, շ, հ, պ, փ, կ, ք, տ, թ, ծ, ց, ճ, չ հնչունները խուլ բաղաձայններ են:
Երկու ձայնավորների միջև եղած երկու և ավելի բաղաձայններից միայն մեկն է անցնում հաջորդ վանկ: Բայց եթե երկրորղ բաղաձայնը յ-ն է, նրան նախորդողը կարող է յ-ի հետ անցնել հաջորդ տող (օրինակ՝ ար-յուն, բայց՝ ա-րյուն):
Վանկատման ժամանակ և-ով գրվող եվ հնչյունակապակցությունը երկու տառով է արտահայտվում, եթե նրա մեջ մտնող հնչյունները՝ ե-ն և վ-ն, տարբեր վանկերի կազմում են լինում: Եթե դրանք նույն վանկի կազմում են, և տառով են արտահայտվում: